Yeni Ufaklıklar Yazılar

İki Kulle Su Ne Kadar? Bilimsel Bir Yaklaşım Günlük yaşamımızda bazen çevremizdeki nesnelerin büyüklüğü, miktarı ya da ölçüleri hakkında kafamızda pek çok soru oluşur. “İki kulle su ne kadar eder?” sorusu da, aslında bilimsel bir merakla incelenebilecek, ama oldukça ilginç ve sıkça karşılaşılan bir sorudur. Bu yazıda, bu sorunun bilimsel anlamını, matematiksel hesaplamalarını ve gerçekte ne anlama geldiğini sade ve anlaşılır bir şekilde ele alacağız. İki Kulle Su Ne Kadar? Basit Bir Tanım Öncelikle, “kulle” kelimesinin anlamına değinmekte fayda var. “Kulle”, Osmanlı İmparatorluğu zamanında kullanılan eski bir ölçü birimidir. Bir “kulle”, genellikle 10 litreye eşdeğer bir ölçüdür. Yani, 1 kulle…

Merhaba arkadaşlar, suyun altındaki bu gizemli dünyaya birlikte biraz dalalım: düşündünüz mü hiç, o engin mavi suların altında nasıl yüksek teknolojiyle donanmış, milyon yıllık evrimle gelen bir canlı — yani köpek balığı — sessizce geziniyor olabilir mi? İşte bu yazıda, hem doğrudan sorumuza yanıt verecek (“Hangi denizlerde köpek balığı var?”) hem de bu konuyu biraz derinleştirip, kökenlerinden günümüze ve geleceğe doğru bir yolculuğa çıkacağız. Hazırsanız dalıyoruz. — Kökenler: Köpek Balıkları ve Denizlerin Tarihçesi Dünya okyanuslarının derinliklerinde yaşayan köpek balıkları (elasmobranchii grubuna giren türler) evrimsel olarak oldukça eski — yaklaşık 400 milyon yıl önce ortaya çıktıkları düşünülüyor. Bu uzun süre zarfında hem okyanus sistemleri hem…

İslam’da Fütüvvet: Toplumsal Güç İlişkilerinin Dinamikleri ve Modern Siyasal Analiz Giriş: Güç ve Toplumsal Düzenin İzinde Siyaset bilimi, toplumları şekillendiren güç ilişkilerini ve bu ilişkilerin kurumlar, ideolojiler ve vatandaşlık anlayışlarıyla nasıl bütünleştiğini anlamaya çalışır. Her toplumsal yapının ve ideolojinin kendi güç dinamikleri vardır ve bu dinamikler zamanla devletin yapısını, vatandaşların toplumsal haklarını ve hatta bireylerin kendi kimliklerini belirler. Bu bağlamda, İslam’da fütüvvet kavramı, bir taraftan tarihsel olarak değerli bir anlayış sunarken, diğer taraftan toplumsal güç ilişkileri ve cinsiyet rolleri açısından modern siyaset biliminde önemli soruları gündeme getirmektedir. Fütüvvet, cesaret, özgürlük, ahlaki üstünlük ve toplumsal sorumluluk gibi kavramlarla iç içe geçmiş…

El Pençe Kuvveti Nedir? Güçlü Bir Elde Saklı Olan Potansiyel Herkesin hayatında bir dönem, bir şeyi sıkıca kavrayabilmek, bir nesneyi tutmak veya bir şeyi itmek için bile olsa, elimizle bir şeyleri zorlamak zorunda kaldığımız anlar olmuştur. Ancak çoğumuzun gözden kaçırdığı bir şey var: el pençe kuvveti! Evet, bu küçük ama oldukça etkili kavrama gücü, sadece günlük işlerimizde değil, vücut gücüyle ilgili daha geniş bir perspektifte de önemli bir rol oynuyor. Hadi, bu kuvvetin ne olduğunu ve aslında ne kadar güçlü bir etkisi olabileceğini birlikte keşfedelim. — 1. El Pençe Kuvvetinin Tanımı: Elin Gücü Öncelikle “el pençe kuvveti” ne anlama geliyor?…

İskan Belgesini Kim Alır? Ekonomik Perspektiften Bir Analiz Kaynaklar sınırlıdır ve bu sınırlılık, hem bireylerin hem de toplumların karşılaştığı en önemli karar mekanizmalarını şekillendirir. Her seçim, kısa vadeli faydalara karşı uzun vadeli sonuçları göz önünde bulundurmayı gerektirir. Bu seçimler, bir bireyin yaşamını etkileyebileceği gibi, toplumsal düzeydeki refahı da şekillendirir. Ekonominin temel ilkelerinden biri olan bu dengeyi anlamadan, doğru ve sürdürülebilir kararlar almak zorlaşır. Bugün, bir yapının iskan belgesini kim alır sorusunu ekonomik açıdan ele alırken, bu seçimlerin bireysel ve toplumsal refah üzerindeki etkilerini inceleyeceğiz. İskan Belgesi ve Ekonomik Dönüşüm İskan belgesi, bir yapının inşa edilip kullanılabilir olduğunu belgeleyen yasal bir…

Merhaba sevgili okur, bugün birlikte bir içecek dünyasına — hem damak tadınızda hem de vicdan dünyanızda yer edebilecek bir ürüne — göz atıyoruz: Doğanay Şalgam Suyu. Belki bir akşam yemeğinde, belki bir kebap sofrasında yanınızda mutlaka yer almış olabilir. Ama “Helal mi?” sorusu özellikle İslami hassasiyeti olan tüketiciler için gündeme geldiğinde biraz duraksanıyor olabiliriz. Bu yazıda erkeklerin genellikle daha “veri‑odaklı” yaklaşımlarını ve kadınların “duygu, toplumsal etki” düzeyindeki bakışlarını yan yana koyarak derinlemesine inceliyoruz. Okudukça siz de kendi görüşünüzü paylaşmak isteyeceksiniz — sizi düşünmeye ve tartışmaya davet ediyorum. Veri Odaklı Erkek Bakış Açısı: “İçerik, sertifika, süreç ne diyor?” Erkek bakış açısı genellikle somut…

İptidai Hangi Dil? Antropolojik Bir Bakışla İnsanlık Tarihinin İzleri Giriş: Kültürlerin Çeşitliliğini Keşfetmeye Davet Kültürler, insanlığın en zengin ve derin katmanlarına sahip yapılarıdır. Her bir topluluk, kendi ritüelleri, sembollerle dolu dili ve geleneksel yapılarıyla hem geçmişi hem de geleceği şekillendirir. Bu çeşitliliği keşfetmek, insanlığın çok boyutlu evrimini anlamanın anahtarıdır. Antropoloji, bu çeşitliliğin izlerini sürerek, farklı toplumların nasıl geliştiğini, hangi dillerin, kimliklerin ve anlam sistemlerinin onları tanımladığını araştırır. Bugün, “iptidai” kavramını ele alarak, dilin evrimini, insan topluluklarının nasıl bir kimlik inşa ettiğini ve ritüellerin bu yapıyı nasıl şekillendirdiğini inceleyeceğiz. “İptidai” dil, insanlık tarihinin ilk iletişim biçimlerinden biri olarak kabul edilir. Ancak…

Boru Mengenesi Nedir, Ne İşe Yarar? Hadi itiraf edelim, evde tamirat yaparken kimse yanlışlıkla bir boru parçasına sıkışmayı istemez! Ancak boru mengenesi dediğimizde, işin eğlenceli yanı başlar. Birçoğumuz, boru mengenesinin tam olarak ne işe yaradığını bilmeden geçen yıllar geçirebiliriz, değil mi? Ama şimdi size soruyorum: “Boru mengenesi nedir?” sorusunu sormadan geçebilecek kadar bilgi sahibi misiniz, yoksa bu aletin hayatınızı nasıl kurtarabileceği hakkında biraz daha şey öğrenmek ister misiniz?” Haydi gelin, bu boru mengenesi dedikodularını masaya yatıralım. Erkekler çözüm odaklıdır, hemen “Benim boru mengenem var, ne gerek var?” diyebilirler. Kadınlar ise empatik bakış açılarıyla “Bu boru mengenesiyle ne yapacak ki? Biraz…

Merhaba arkadaşlar, bugün biraz “ezber bozan” sayılabilecek bir meseleye bakıyoruz: Bir damla idrar abdesti bozar mı? Bu konuyu erkeklerin daha “veri‑odaklı”, kadınların ise toplumsal ve duygusal açılardan nasıl düşündüklerini karşılaştırarak ele alalım ve sizden de fikirlerinizi bekleyelim. — İdrar ve abdest ilişkisi: erkeklerin bakışı Erkeklerin yaklaşımından yola çıkarsak, genellikle sorunun mantıksal ve fıkhî boyutuna odaklanılıyor. Yani “kaç damla?”, “nereden çıktı?”, “mezhebimiz ne diyor?” gibi sorular öne çıkıyor. Örneğin: Birçok kaynakta, “önden veya arkadan çıkan idrar, dışkı ya da gaz gibi şeyler abdesti bozar” ifadesi yer alıyor. ([Sorularla İslamiyet][1]) Mesela bir makalede “İslam’da idrar yapmanın abdesti bozduğu, tüm mezheplerce kabul edilmiştir”…

Interaktiflik Ne Demek? Toplumsal Etkileşim ve Yapılar Üzerine Bir Sosyolojik Analiz Bir Sosyologun Perspektifinden: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki etkileşim, her toplumun dinamiklerini belirleyen temel faktörlerden biridir. Sosyoloji, bu etkileşimleri anlamak, toplumsal normları ve değerleri çözümlemek için insan davranışlarını derinlemesine inceleyen bir disiplindir. Bugün, dikkatle ele alacağımız bir kavram var: interaktiflik. Bu kavram, bireylerin birbirleriyle etkileşim kurma biçimlerini, bu etkileşimlerin toplumsal normlarla olan ilişkisini ve kültürel bağlamda nasıl şekillendiğini anlamamıza yardımcı olur. Günümüz toplumlarında hızla değişen dinamikler, bireylerin kendilerini nasıl ifade ettiklerini, toplumsal yapılarla nasıl etkileşimde bulunduklarını derinden etkiliyor. Bu yazıda, interaktifliğin toplumsal normlar, cinsiyet…