Yeni Ufaklıklar Yazılar

Heva ve Heves: Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışları, düşünce, duygu ve eylemlerimizin birbirini etkileyen bir bütün olarak şekillenir. Psikologlar olarak, bazen çok basit gibi görünen kelimeler veya kavramlar, bir insanın iç dünyasında derin izler bırakabilir. Bugün ele alacağımız iki kavram, insanın içsel motivasyonlarını, arzu ve beklentilerini anlamamıza yardımcı olabilir: Heva ve Heves. Peki, “Heva” ve “Heves” ne demek ve bu kelimeler psikolojik açıdan ne anlam ifade eder? Bu yazı, bu iki kavramı bilişsel, duygusal ve sosyal psikoloji perspektifinden inceleyerek, insan davranışlarının ardındaki karmaşık dinamikleri çözümlemeyi hedefliyor. Heva: İnsanın Arzularının Derinliklerinde Bir Yansıma “Heva” kelimesi, Türkçeye Arapçadan geçmiş bir kelimedir…

Hendese Ne Zaman Kuruldu? Ekonomik Bir Perspektif Üzerinden İnceleme Ekonomist Gözünden Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, kaynakların sınırlılığı ve bu kaynakların farklı kullanım alanlarına nasıl tahsis edileceği sorusu etrafında şekillenir. Herhangi bir toplumda olduğu gibi, matematiksel düşünceyi geliştirmek ve bunu pratikte kullanmak, kaynakların nasıl yönetileceği sorusunun temelini oluşturur. Bu sorunun cevapları, toplumların ekonomik yapılarından bireysel kararlarımıza kadar geniş bir yelpazede etkili olur. Hendese, yani geometri, bu sorunun tarihsel anlamda nasıl şekillendiğine dair önemli bir örnek teşkil eder. Geometri, antik çağlardan itibaren çeşitli toplumların ekonomik ve toplumsal gelişiminde önemli bir yer tutmuştur. Her ne kadar bir bilim dalı olarak bilinse…

Sazende Kime Denir? Köklerden Dijitale Uzanan Zanaatın Bugünü ve Yarını Müziği yalnızca kulakla değil, kalbin her kıvrımıyla dinleyenlerden misin? Ben öyleyim. “Sazende kime denir?” diye sorduğumda, aklımda bir meslekten çok bir tavır, bir zanaat, bir yaşam biçimi canlanıyor. Çünkü sazende, sahnede görünenden fazlasıdır: dinleyerek yön veren, susarak alan açan, bir notanın nefesini doğru yerde uzatıp bir topluluğun ruhunu aynı anda titretmeyi bilen kişidir. Gel, bu kelimenin kökenine inelim; bugünün sahnesinde, stüdyosunda ve dijital evreninde nasıl yankılandığına birlikte bakalım. Sazende Kime Denir? Tanım, İnce Ayrımlar ve Yaygın Yanılgılar Sazende, en yalın hâliyle, “saz” yani enstrüman icra eden kişidir; hanendenin (söyleyenin) karşısında…

Nüktedan Ne Anlama Gelir? Bir Hikaye Üzerinden Keşif Merhaba sevgili okurlarım! Bugün sizlere, zaman zaman karşımıza çıkan ama anlamını belki de tam olarak bilemediğimiz bir kelimenin peşinden gitmek istiyorum. Ama bu sadece bir kelime keşfi olmayacak; aynı zamanda, hayatın içinden bir hikaye ile bu kelimenin anlamını birlikte keşfedeceğiz. “Nüktedan” kelimesinin anlamını hiç merak ettiniz mi? İşte, bu kelimenin bizi nasıl derin düşüncelere sevk edebileceğini gösterecek bir hikaye. Hadi başlayalım… Hikayenin Başlangıcı Bir sabah, kahvemi yudumlarken eski bir arkadaşım, Cengiz, sosyal medya üzerinden mesaj attı. “Beni anlatırken ‘nüktedan’ desene” yazıyordu. Bir an şaşırdım. Nüktedan… Ne demekti bu kelime? Gerçekten de Cengiz,…

Güvence Bedelini Kim Öder? Siyaset Biliminin Derin Sorgusu Bir siyaset bilimci olarak her zaman şu soruyla başlarım: “Güç kimdeyse, bedeli kim öder?” Toplumlar tarih boyunca düzeni sürdürmek, iktidarı korumak ve sistemin çarklarını döndürmek adına “güvence” kavramını çeşitli biçimlerde yeniden üretmiştir. Fakat ironik olan şudur ki, her güvence sisteminin ardında, bu bedeli sessizce ödeyen bir kitle vardır. Güvence bedelini kim öder? Bu soru, sadece ekonomik bir mesele değil; aynı zamanda siyasal, ideolojik ve toplumsal bir düğüm noktasıdır. İktidarın Görünmeyen Ekonomisi: Güvence Bir Yönetim Aracı mı? Siyaset bilimi açısından “güvence” kelimesi, çoğu zaman iktidarın meşruiyet aracıdır. Bir devlet veya kurum, güvence bedeli…

Güneş Enerjisi Aküsüz Nasıl Çalışır? – Tarihin Işığında Enerjinin Yolculuğu Bir tarihçi olarak, geçmişin teknolojik hayallerine baktığımda, insanlığın ortak bir arzusu olduğunu görürüm: ışığı yakalamak. Ateşi kontrol altına almaktan buharı kullanmaya, elektriği keşfetmeye kadar tüm serüvenimizin özünde aynı istek yatar — doğanın enerjisini anlamak ve onu insan yaşamına dönüştürmek. Bu serüvenin en güncel halkalarından biri de güneş enerjisidir. Ama bugün tartışacağımız soru, yalnızca teknik bir mesele değil: Güneş enerjisi aküsüz nasıl çalışır? Bu soruya tarihsel bir gözle bakmak, hem insanlığın enerjiyle kurduğu bağı hem de toplumsal dönüşümleri anlamamızı sağlar. Çünkü enerjinin biçimi değişir, fakat onun etrafında kurulan kültürel anlamlar hep…

Kaplumbağaların Ömrü Ne Kadardır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Bağlamında Derinlemesine Bir Bakış Bazı sorular vardır ki, ilk bakışta biyolojik bir merak gibi görünür ama derinlere indiğimizde insanlığın sosyal dokusuna, adalet anlayışına ve farklı bakış açılarına dair çok daha fazlasını anlatır. “Kaplumbağaların ömrü ne kadardır?” sorusu da tam olarak böyle bir sorudur. Evet, yüzeyde bilimsel bir gerçeklikten söz ediyoruz; ancak bu konuya toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektiflerinden bakmak, doğanın döngüsünü anlamak kadar insanlığın kendi yolculuğunu da kavramamıza yardımcı olur. Gelin bu yolculuğa birlikte çıkalım. Kaplumbağaların Uzun Ömrü: Doğanın Sessiz Tanıkları Kaplumbağalar, doğanın en uzun ömürlü canlılarından biridir.…

Kanıt Konusu Ne? Bilimsel Bir Lensle Derinlemesine İnceleme Hepimizin duyduğu, ama bazen tam olarak anlamadığımız bir kavram: kanıt. Peki, Kanıt kelimesi, bilimsel bir açıdan ne anlama gelir? Nasıl işler ve bizler günlük yaşamda bu bilgiyi nasıl kullanıyoruz? Eğer bunlar hakkında meraklıysanız, doğru yerdesiniz! Gelin, bu konuda birlikte bir keşfe çıkalım. Kanıt Nedir? Kanıt, bir iddiayı, hipotezi veya teoriyi desteklemek ya da çürütmek amacıyla sunulan veridir. Bilimsel araştırmalarda, kanıtlar genellikle deneyler, gözlemler, anketler veya testler gibi çeşitli yöntemlerle elde edilir. Bu kanıtlar, bir durumu, olayı veya olguyu açıklamak için gereklidir. Bilimde, kanıtın gücü, onun doğruluğu ve geçerliliği ile ölçülür. Yani, kanıtlar…

Çığ Tehlikesi Olan Yerlerde Perdeleme Yapılmalıdır: Toplumsal Yapılar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Giriş: Toplumsal Yapıları ve Bireylerin Etkileşimini Anlamaya Çalışan Bir Araştırmacının Bakışı Toplumsal yapılar, her bireyin yaşadığı çevredeki ilişki ağlarını, normları ve değerleri belirleyen güçlü dinamiklerdir. Bu yapılar, bireylerin günlük yaşamlarındaki davranışlarını, kararlarını ve toplumla olan etkileşimlerini şekillendirir. Ancak bazen, bir konuda alınan kararlar yalnızca yerel pratiklerle değil, aynı zamanda toplumun algıları ve toplumsal normlarla da bağlantılıdır. Çığ tehlikesi olan yerlerde perdeleme yapılmalıdır sorusu, hem çevresel faktörler hem de toplumsal değerlerle ilişkili bir mesele haline gelir. Bu yazıda, çığ tehlikesi gibi teknik bir mesele üzerinden toplumsal…

Ya Fettah Ya Şafi Ne Demek? Ekonomik Bir Perspektif Giriş: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, esasen sınırlı kaynaklarla sınırsız ihtiyaçları karşılamaya çalışan bir bilim dalıdır. Her karar, seçimlerin sonuçlarıyla birlikte gelir; her tercihte bir fırsat maliyeti söz konusudur. Bu durum, ekonomik teorilerin temel taşlarından biridir. Peki, bu seçim ve kaynak dağılımı bağlamında “Ya Fettah, Ya Şafi” ifadesi ne anlama gelir? Bir ekonomist için, bu tür bir zikir ya da dua, sadece dini bir anlam taşımakla kalmaz, aynı zamanda kaynakların tahsisi ve karar alma süreçlerine dair derin bir sembolik mesaj içerir. İnsanlar, içinde bulundukları ekonomik zorluklar, belirsizlikler ve krizler karşısında…